Oromummaa WTUOGA

WTUOGA (Waldaa Tokkummaa Ummata Oromoo Guutuu addunyyaa)

Wixineessaan Bakkaanga'aa Margaa

 

  • Oromummaa Foundation

Oromummaa Foundation Dhaabbata Namoomaa ummata Oromoof Dhimmuu dha.  Sochiin Bu’uura Oromummaa (Oromummaa Foundation) eessattillee, bakkee ilmaan Oromoo jiraatan maratti gaggeeffamuu dandaya. Dhimmoota adda addaa kan akka mirga namoomaa, gargaarsa, dagaagina ilaalchaa fi tokkummaa ummata Oromoo ijaaru’rratti hojjanna.

Caalatti sochiin Oromummaa Foundation dhimma mirga baqattootaa, /namoota kooli galtummaa gaafatn, dhimma hidhamtoota siyaasaa fi Daa’imman maatii hin qabneetti xiyyeeffata. Rakkinoota Ummata Oromoof furmaata maayyii fiduuf akkasumas sochii mirga namoomaa qindoominaan gaggeessuuf Oromummaa Foundation ijaarsa Tokkummaa Ummata Oromoo sadarkaa guutuu Addunyaatti gaggeessu’rratti fulleeffatee jira. Eyyen Oromummaa Foundation dhimmoota Oromoo ilaalatani’rratti hojjachuuf hundeefame. Hata’u malee sab-lammoota biyya Oromiyaa keessa jiraatan kaanifillee garagaarsa namoomaa nikkennaaf. Walii galli kaayyoo, ilaalcha fi galmi Oromummaa Foundation dimokiraasii, nageenya, haqaa fi dagaagina Oromiyaa fi naannoo Oromiyaatti dhugoomsuu’rratti fulleefata. Addunyaa nageenyaa fi gammachuun gutamte uumutti xiyyeeffata!

 

1. Maqaa Waldaa

WTUOGA

WTUOGA jechuun maal jechuudha?

WTUOGA jechuun Waldaa Tokkummaa Ummata Oromoo Guutuu Addunyaa jechuudha. WTUOGAn Gaaddisa “Oromummaa Foundationi” jalatti Waldaa hundeeffamee dha. Kanaafuu ijaarsi WTUOGA Oromummaa Foundationitiin gaggeefamaa jira.

2. Kaayyoo

Kaayyoon WTUOGA wuxinee Oromumaa Foundationi tiin karoorfamee dhiyaate:-

· Baqattoota Oromoo, Hidhamtoota Siyaasaa fi

Daa’imman maatii hin qabne gargaaruu dha.

· Akkasumas Ilmaan Oromoo Biyya Alaa fi Biyya Oromiyaa keessa jiraatan ilaalcha siyaasaan, kutaan amantiin otoo wal hin qoodin naannolee kaasee hanga guutuu addunyuutti ijaarsa caasaa tokkoo, hawaasummaan ijaaruudha. Kana jechuun gamtaan Mirga saba ufii kabajachiisuu, rakkataa ufii gargaaruu jechuudha.

Hawwasinni Oromoo biyya Aambaa adda addaa keessa jiraatu sababa adda addaa tiin kan ka’e gurmuu sirnaa, ijaarsa

wal-qabataa ta’e hin qabu. Hawwasinni Oromoo biyya abbaa isaa,Oromiyaa keessa jiraatummoo mirga isaa tiif akka hin falmanne ajjeefamaa, hidhamaa, biyyaa hari’amaa jira.

Kana waan ta’eef WTUOGAn, Dhaloota harayaa fi Dubartootaan sochii cimaa godhuun Ummatinni Oromoo sadarkaa guutuu Addunyaatti sirna Bulchiinsaa Hawaasummaa tokko akka qabaatu godha.

Caasaa tokkoon sadarkaa guutuu Addunyaatti hawaasummaa dhaan ijaarsi wal qabatu kun Baqattoota Oromoo, Hidhamtoota Siyaasaa fi Daa’imman maatii hin qabne gargaaruu’rratti, Tokkummaa ummata Oromoo cimsuu’rratti xiyeefannoo addaa haa qabaatu malee dhimmoota Saba/Ummata Oromoo ilaatu hundaa’rratti qooda barbaachisaa ta’ee nifudhata .

Kanaafuu akka yaada walii galaatti sochiin WTUOGA, Ummatinni Oromoo mirga Namoomaa isaa akka kabajchiifatu, rakkataa isaa akka gargaaratu, Seenaa, aadaa, siyaasa, beekkumsaa fi diinagdee isaa akka dagaagfatu akkasumas hawaasa addunyaa waliin walitti dhufeenya cimaa akka qabaatutti hojjata.

· Akkuma wuxinee Oromummaa Foundation tiin barreefamaan karoorfametti fedhii blisummaa, nageenya, “dimokiraasii” fi Misoominni Oromiyaa keessatti akkasumas Itoopiyaa fi naannoo gaanfa Afrikaatti akka dhugoomuu guchuutu galama kaayyoo WTUOGA ti.

Bifuma kanaan akkaataa WTUOGAn ijaaramuu qabutti wuxiineen Oromummaa Foundationin qophaa’ee jira. Waxineen kun qapxii ijoo ta’an adda addaa uf keessaa kan qabuudha.

Wuxineen Oromummaa Foundationin qophaa’ee kun namoota beekkumsaa fi muuxannoo garaagaaraa qabaataniin akkasumas miseensotaan akka xinxalamuu taasifama. Qapxiileen barbaachisaa hin taane yoo jiraatan, ni haqamu ykn ni foyyeeffamu. Qapxiin kan itti dabalamuu qabaniis yoo jiraatte akka itti ida’amuu taasifama. Akkuma walii galaati wuxineen ykn seerri WTUOGA bifa Uumatinni Oromoo irratti walii galuu dandayuun gulaalamee hojiirra akka ooluu taasifama.

 

3.Aasxaa WTUOGA ykn Oromummaa Foundation ittiin beekkamu.

 

 Asxaan WTUOGA ykn Oromummaa Foundation halluu fi ykn mallattoo akaakuu adda addaa afur’rraa qindeefame. Mallattoon arfan kunis:-

_Odaa

_Biiftuu Qara Soddomaa

_Urjii lakkoofsaan- 11

_Gabatee ykn ”Boordii”Adii

3.1 Hiikka Aasxaa,

 

3.1.1 Odaan mallattoo Oromummaa, hawwii Dagaaina biyyaa, fi fedhii Ummata Nageenyaaf dhaabbate bakka bu’a.

3.1.2 Biiftuun Qooda fudhannaa Oromoota hundaa kutaalee Addunyaa garaagaraa keessa jiraatan, Kennaa ykn gargaarsa hin daangefamne, Mirga Uumamaa hundaaf kajedhu bakka bu’a.

3.1.3 Urjiin 11 walqixxummaa fi Tokkummaa Ummata Oromoo bakka bu’a.

3.1.4 Gabateen ykn “Boordiin” Adii (kan Asxxaan Waldaa kanaa irratti maxxanfamu) Nageenya, Qulqullina, Haqa muldhisa.

3.2 Mallattoo Dabalata

3.2.1 jecha/dhaadannoo “Waan Bayeessa haa Hojjannu!” kan jedhu Mataduree ykn Guduunfaa barreefamaa, haasawaa akkasumas mallattoo jecha Waldaan kun ittiin beekkamu ta’ee tajaajila. Jechi kun umna ykn

kaayyoo Waldaa kanaa jabaa fi jaalatamaa taasisa. Waan Beyeessa hojjachuun nama hin salfachiisu, nama hin sodaachisu. Kanaafuu Waan Bayeessa hojjachuuf wuxinee kaayyefamee kana wanti duubatti deebisu

hin jiru.

3.2.2 Halluu Magarisaa;- Magariisinni fakkii Kennaa uumamaa, Jiidha, Dagaagina, Gaaddisa, Nageenya muldhisa. Kanaafuu Oromummaa Foundation ykn WTUOGAn Galmee Magarissa akkasumas barreefama Halluu/

Qalama Magariisaan fayyadama.

 

4.Ejjannoo Ilaalchaa WTUOGA

4.1 Mirga nam-tokkoo kaasee mirga Sabaa fi Sab lammootaa hundayyuu ni kabaja

4.2 Dhiiraa fi Dhalaaf kabaja namoomaa walqixaa qabaataaf,

4.3 Waldaan kun Amantii kamiifiyyuu kabaja wal qixa qabaataaf,

4.4 Waldaan kun Jaarmiyaalee hawwaasa Oromoo, NGO, fi Waldaalee garaagaraa ni jajjabeessaa waliti dhufeenya gaarii ni qabaata,

4.5 Waldaan kun jaarmiyaalee Siyaasa Oromoo Mirga saba isaani tiif falman hundayyu ilaalcha kabaja Oromummaa tiin wal qixa ilaala,

4.6 Jaarmiyooleen Siyaasa Oromoo walirratti bobba’uu dhiisanii jabaatanii mirga saba isaanii tiif akka falman jidduu

isaanii nageenya buusuu yaaluun ala Waldaan kun ijaarsa siyaasa tokko deeggaree tokkoon hin mormu,

4.7 Jaarmiyooleen siyaasaa Oromoo mirga sabaaf jecha sochii qabsoo Bilisummaa muldhataa fi qabatamaa ta’e yeroodha gara yerootti raawwatan xinxalee madaaluudhan Waldaan kun gargaarsa ni godhaaf. Gargaarsi kun gargaarsa tattaaffi mirga namoomaa kabachisuu fi “demokiraasii” ummataa dhugoomsuuf sochii godhamuuf kennama.

4.8 Jaarmiyoleen siyaasa Oromoo gargaarsa maallaqaa WTUOGA’rraa kan argachuu dandayan kaayyoo fi sochii WTUOGA‘rratti mormii yoo hin qabaannee, barbaachisummaa isaa yoo dhugoomsan qofaadha. Kunis qaama ol-aanaa Jaarmiyaa siyaasaa’rraa ejjannoo WTUOGA’rratti qaban xalayaan yoo mirkaneefame, ykn sab-qunnamtii Ummataa tiin yoo labsame, ykn wal-gayii Ummataraatti yoo labsiin mirkaneefameedha.

4.9 Lammii falmii mirgaa sabaa’rratti midhaan adda addaa irra ga’eef Waldaan kun gargaarsa namoomaa ni godhaaf

4.10 Gargaarsi Jaarmiyoolee Siyaasaa Oromoo tiif godhgamu Jaarmiyoolee Siyaasaa qajeelfama diina Oromoo tiin ykn Mootummaa Itoopia tiin socho’an, kan akka OPDO hin ilaalatu. Sababni isaa mirga Sabaa dhiita wanta jiraniif. Garuu dhiitta mirga sabaa’rraa gara nagaatti deebi’anii akkuma Jaarmiyoolee siyaasa Oromoo kabiroo Mirga saba isaanii tiif akka falman Wadaan kun carraaqqii nogodha,

 

5.Ulaagaa miseensummaa

5.1. Nama Lammii Oromoo kan ta,e, (Abbaa fi haadhaan ykn gama tokkoon Oromoo’rraa kan dhalate),

5.2. Maatii Oromoo kan ta’e(kan dhiira Oromootti eerumte ykn kan dhalaa Oromoo fuudhe, kan Oromummaa fudhate/fudhatte) ykn nama Oromaayee. Kana jechuun nama fuudhaa fi eerumaan matii Oromooti makamee jiraatu

akkasumas Guddifachaan kana Oromummaa fudhate/fudhatte nama seenaa, addaa, amantii fi enyummaa Oromoof kabaja qabu/qabdu, dhiittaa mirga namoomaa Uummata Oromoo’rra jiru kan hubatee beekuu/beektu, Bilisummaa Oromoof jecha qabsoo gaggeefamu kan hin mormine.

5.3 Umuriin 18 (kudha saddeeti) fi sana oli,

5.4. Umurii 16_18 miseensa deeggaraa ta’anii qooda fudhachuu ni dandayuu (garuu filuu fi filatamuu hin dandayani, dirqamni adda addaa itti hin kennamu),

5.5. Miseensummaa Daangeffame, Siyaasaa Mootummaa Itoophiyaa keessatti qooda guddaa kan qaban kana akka Tikka , Raayyaa Waraanaa, Poolisa, Bulchiinsa Siyaasaa fi kanneen kana fafakkaataniitti Oromootinni miseensummaan Mootummaa Itoopiyaaf dalagaa’rra jiran miseensa (WTUOGA) ta’uu hin dandayan,

 

6.Mirgaa fi Dirqama Miseensotaa

6.1 Dirqama:

6.1.1 Heeraa fi Seera waldichaa kabajuu,

6.1.2 Qaama ykn Nama sochii waldaa kanaa

gufachiisuuf socho’u odeefannoo qabatamaa yoo argatan raga qabatamaan Waldaa kanatti (Oromummaa Foundationatti) qaama dhimmi ilaalatutti gabaasuu,

6.1.3 Miseensaa Jaarmiyaalee Oromoo adda addaa ta’uu dhaan waldaa kana keessatti qooda yeroo fudhatan miseensa hundayyuu ija obbolummaa Oromummaan wal-qixa ilaaluu, kabaja walii qabaachuu

6.14 Miseensotinni akka dandeetti isaanitti

busii baatii akka buusan yoo koreen/miseensotaan murtaa’e rammaddii murtaa’e busii baatii buusuu, Akka sadarakaa

jireenyaa isaaniitti/akka dandeetti isaanitti baatii baatiidhaan Euro 2.00 ykn 5.00 ykn 10.00 ykn sanaa ol buusii buusu, Euro qofa osoo hin ta’iin biyya keessa jiraatanitti Qarshii itti fayadaman akkuma haalli eyyamutti buusiin baatii ramadamuu mala, (ammaaf gruu hanga miseensi walii gala mariatee murtee tokko hin kenninetti miseensotinni buusii baatii hin kafallan)

6.1.5 Yeroo mariin miseensotaa jiru walgahii irratti akkuma barbaachisaa ta’etti Qaamanis ta’e sarara “paaltoo tiin”

marii’rratti argamu,

6.1.6 Nama unkaa miseensummaa sirnaan guute qofaatu miseensa jedhama. Kanaafuu unkaa Miseensummaa guutuun dirqama.

6.2 Mirga

 6.2.1 Yaada ijaarsaa, mormii, qeeqa, fi gaaffii qaban bilisaan marii miseensaa’rratti ibsachuu, ykn barruun dhiyeefachuu mirga qqabu,

6.2.2 Yeroo barbaachisaa ta'ee argametti gargaarsa maallaqaa (buusii baatii tiin alatti) jechuudha hanga humni isaanii

danda'e ykn hanga sammuun isaanii eeyyame gumaachuu danda'u, Akkasumas Ogummaa ykn Dandeetti qabniin Gumaacha addaa gochuu ni dandayu.

6.2.3 Yeroo qarshii Waldaaf Gumaachan Nagayee/Rissiita gaafachuu ykn fudhachuu mirga qabu.

6.2.4Gumaachi ykn qarshiin karaa adda addaa Waldaa fi galii ta’e sirnaan hojiirra ooluu isaa Akkasumas sochiin Waldaa kanaa yeroodha gara yerootti haala akkamiirra akka jiru odeefannoo gaafatee deebii argachuuf mirga qaba.

6.2.5 Sochiin Waldaa kanaa babaldhachuu akka dandayutti tattaaffi waloo fi dhuunfaa gochuu, namoota kaayyoo fi adeemsa waldaa kanaa hin hubane hubachiisuu

6.2.6 Filuuf filatamuuf mirga qabu.

6.2.7 Yeroo haalli isaanii hin mijoofnetti ykn yeroo miseensummmaa dhiisuu barbaadan waldaaf xalayaa barreessuu dhaan miseensummaa isaanii dhiisuu ni danda'u. Qarshiin isaan kafalan ykn kennaan isaan Jaarmiyaa kanaaf kennan hin deebiyu.

6.2.8 Namootinni Lammii Oromoo hin taane, garuu Mirga dhaabiinsa ilmaan Oromoo hubachuu dhaan sochii Waldaa kanaa cina dhaabbachuu kan barbaadan deegaraa yaada tannii galmaa’udhaan yeroo barbaachisaa ta’e akka haalli isaanii mijateet gargaarsa adda ddaa gochuu ni dandayu. Oromootinni miseensa Waldichaa ta’uudhaan Mirgaa fi Dirqama Seenuu kan hin barbaadinnllee bifuma wal-fakkaatuun qooda deeggaraa fudhachuu ni dandayu.

 

 

Waan Bayeessa haa Hojjannu!

 

Wuxineessaan Bakkaanga’aa Margaa

Bu’uura Oromummaa / Oromummaa Foundation WTUOGA

www.oromummaa.com/IUOSA

 

Music clip

Kadir ka Martuu;
Hello Oromia!